Telugu Grammar Rule
Yanadesa Sandhi
యణాదేశ సంధి
Yanadesa Sandhi explains how the vowels ఇ, ఉ, ఋ, ఌ are replaced by య, వ, ర, ల respectively when followed by a dissimilar vowel.
Example
అతి + అంత = అత్యంత
విద్యార్థులారా, తెలుగు వ్యాకరణంలో సంధి ప్రక్రియలు చాలా ముఖ్యమైనవి. వాటిలో యణాదేశ సంధి ఒకటి. ఈ సంధిని అర్థం చేసుకోవడం ద్వారా పదాలు ఎలా కలిసి కొత్త పదాలుగా మారుతాయో తెలుసుకోవచ్చు.
యణాదేశ సంధి నియమం ప్రకారం, ఇ, ఉ, ఋ, ఌ అనే అచ్చులకు (వీటిని 'ఇక్' అక్షరాలు అంటారు) అసవర్ణమైన అచ్చు పరమైనప్పుడు, వాటి స్థానంలో వరుసగా య, వ, ర, ల అనే అక్షరాలు (వీటిని 'యణ్' అక్షరాలు అంటారు) ఆదేశంగా వస్తాయి. 'ఆదేశం' అంటే ఒక అక్షరం స్థానంలో మరొక అక్షరం వచ్చి చేరడం, పాత అక్షరం పూర్తిగా తొలగిపోవడం.
యణాదేశ సంధి యొక్క నియమాలు మరియు ఉదాహరణలు:
- ఇ-కారం స్థానంలో య-కారం: 'ఇ' కారానికి అసవర్ణమైన అచ్చు పరమైనప్పుడు, 'ఇ' స్థానంలో 'య' కారం ఆదేశంగా వస్తుంది.
ఉదాహరణకు: అతి + అంత = అత్యంత.
ఇక్కడ, 'అతి' లోని చివరి అక్షరం 'తి' లో 'ఇ' కారం ఉంది. దీనికి 'అంత' లోని 'అ' కారం (అసవర్ణ అచ్చు) పరమైంది. నియమం ప్రకారం, 'ఇ' స్థానంలో 'య' కారం ఆదేశంగా వచ్చి, 'అత్ + య + అంత' గా మారి 'అత్యంత' అవుతుంది. 'య' కారం ముందున్న హల్లుతో కలిసిపోతుంది. - ఉ-కారం స్థానంలో వ-కారం: 'ఉ' కారానికి అసవర్ణమైన అచ్చు పరమైనప్పుడు, 'ఉ' స్థానంలో 'వ' కారం ఆదేశంగా వస్తుంది.
ఉదాహరణకు: మను + అంతరము = మన్వంతరము.
ఇక్కడ, 'మను' లోని 'ను' లో 'ఉ' కారం ఉంది. దీనికి 'అంతరము' లోని 'అ' కారం పరమైంది. 'ఉ' స్థానంలో 'వ' కారం ఆదేశంగా వచ్చి, 'మన్ + వ + అంతరము' గా మారి 'మన్వంతరము' అవుతుంది. - ఋ-కారం స్థానంలో ర-కారం: 'ఋ' కారానికి అసవర్ణమైన అచ్చు పరమైనప్పుడు, 'ఋ' స్థానంలో 'ర' కారం ఆదేశంగా వస్తుంది.
ఉదాహరణకు: పితృ + ఆర్జితము = పిత్రార్జితము.
ఇక్కడ, 'పితృ' లోని 'ఋ' కారానికి 'ఆర్జితము' లోని 'ఆ' కారం పరమైంది. 'ఋ' స్థానంలో 'ర' కారం ఆదేశంగా వచ్చి, 'పిత్ + ర + ఆర్జితము' గా మారి 'పిత్రార్జితము' అవుతుంది. - ఌ-కారం స్థానంలో ల-కారం: 'ఌ' కారానికి అసవర్ణమైన అచ్చు పరమైనప్పుడు, 'ఌ' స్థానంలో 'ల' కారం ఆదేశంగా వస్తుంది.
ఉదాహరణకు: ఌ + ఆకృతి = లాకృతి.
ఇక్కడ, 'ఌ' కారానికి 'ఆకృతి' లోని 'ఆ' కారం పరమైంది. 'ఌ' స్థానంలో 'ల' కారం ఆదేశంగా వచ్చి, 'ల్ + ఆకృతి' గా మారి 'లాకృతి' అవుతుంది. అయితే, 'ఌ' కారంతో మొదలయ్యే పదాలు తెలుగులో చాలా అరుదు.
ఈ సంధిని గుర్తుంచుకోవడానికి, 'ఇక్' అక్షరాలకు 'యణ్' అక్షరాలు ఆదేశంగా వస్తాయని గుర్తుంచుకోండి. 'ఇక్' అంటే ఇ, ఉ, ఋ, ఌ; 'యణ్' అంటే య, వ, ర, ల. ఈ నియమం తెలుగు పదాలను విడదీయడానికి, కలపడానికి చాలా ఉపయోగపడుతుంది. పరీక్షలలో మంచి మార్కులు సాధించడానికి ఈ నియమాన్ని బాగా అభ్యసించండి.
Check your Telugu against Yanadesa Sandhi
GoTelugu's AI grammar checker catches sandhi, vibhakti and conjugation errors and explains each one. Free for the first 500 characters.
Check your Telugu free